Energielabel en je hypotheek

rentekorting per geldverstrekker

Extra leenruimte

Een groen energielabel is de afgelopen jaren van een papiertje bij de verkoop veranderd in een prijskaartje op je hypotheek. Geldverstrekkers rekenen inmiddels een lagere rente voor een zuinig huis, en de overheid laat je met een beter label meer lenen. Alleen doet elke bank het anders, en in 2026 gooiden twee grote partijen hun systeem volledig om.

Hieronder staat wat je bij welke geldverstrekker kunt halen, hoeveel extra leenruimte je krijgt en wanneer een nieuw label zichzelf terugverdient.

Jaar ervaring
0 +
Klanten geholpen
0 +
Gemiddelde lening
0 k

Wat het energielabel is

Het energielabel laat zien hoe zuinig een woning is, op een schaal van G tot A++++. Een erkend energieadviseur komt langs, neemt de kenmerken van je huis op en registreert het label in EP-online, de landelijke database van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Zo’n bezoek duurt anderhalf tot twee uur.

Het label is tien jaar geldig. Verkoop je je huis zonder geldig label, dan ziet de notaris dat bij de overdracht en volgt een boete.

Kosten lopen uiteen per aanbieder. ABN AMRO rekent via zijn partner Maatwerk Woondiensten 295 euro voor woningen tot 800 m3, all-in.

Twee dingen zijn belangrijk om te snappen voordat je verder leest. Je label bepaalt de rente die je bank je aanbiedt, en je label bepaalt hoeveel je van de overheid mag lenen. Dat zijn twee losse regelingen die niets met elkaar te maken hebben.

Rentekorting per geldverstrekker

Er zijn grofweg drie manieren waarop geldverstrekkers een zuinig huis belonen.

De eerste is een vaste korting: een vast percentage van je rente af zodra je label goed genoeg is. De tweede is een rente per energielabel, waarbij het label gewoon een van de factoren is die je tarief bepalen, net als je rentevaste periode en de verhouding tussen je hypotheek en je woningwaarde. De derde is een energiegroep in de tarieftabel, wat feitelijk op hetzelfde neerkomt maar per product wordt vastgelegd.

Het verschil is niet academisch. Bij een vaste korting weet je precies wat je krijgt en zie je het op je overzicht staan. Bij een rente per label zit het voordeel verwerkt in het tarief en kun je het alleen zien door de tarieflijsten naast elkaar te leggen.

Geldverstrekker Hoe het werkt Vanaf welk label Automatisch?
Rabobank Duurzaamheidskorting van 0,15% A of hoger Ja, via EP-online
ABN AMRO Rente per energielabel sinds 1 april 2026 Elk label telt mee Ja, maandelijkse check bij RVO
Florius Rente per energielabel sinds 1 april 2026 Elk label telt mee Ja
ING Rente per energielabel sinds 30 april 2025 G tot en met A++++ Ja, tijdens de rentevaste periode
ASN Bank Energiegroep in de rente van de Bespaarhypotheek B of hoger Ja, na registratie bij RVO
Triodos Bank Rente gekoppeld aan het energielabel Groener label, lagere rente Via de tarieflijst

Deze zes dekken samen een groot deel van de markt, maar het is geen volledige lijst. Kleinere labels en verzekeraars hebben elk hun eigen regeling, en die veranderen regelmatig. Vraag bij je eigen geldverstrekker altijd na wat er in jouw akte staat.

Rabobank houdt het simpel

Rabobank geeft 0,15 procent korting op je hypotheekrente als je huis een geldig, definitief geregistreerd energielabel A of hoger heeft. De bank haalt dat label zelf op uit EP-online, dus je hoeft niets aan te vragen. Volgens Rabobank krijgen inmiddels meer dan 380.000 klanten deze korting.

Wat deze regeling aantrekkelijk maakt: je krijgt hem ook op een lopende lening. Laat je in januari een beter label registreren, dan ziet Rabobank dat in februari en gaat de korting op 1 maart in. Je houdt het kortingspercentage vervolgens tot het einde van je rentevaste periode, ook als Rabobank het percentage voor nieuwe klanten later verlaagt.

Eén uitzondering. Bij een spaarhypotheek gaat de korting niet automatisch in, omdat een lagere hypotheekrente ook een lagere vergoeding op je opbouwrekening betekent. Je inleg gaat dan omhoog. Laat dat doorrekenen voordat je erom vraagt.

ABN AMRO en Florius zijn per 1 april 2026 omgeschakeld

Hier zit de grootste verandering van dit jaar. ABN AMRO en Florius, allebei onderdeel van dezelfde bank, gaven sinds augustus 2021 een duurzaamheidskorting. Bij Florius was dat 0,1 procent bij label A of hoger, bij ABN AMRO gold hij vanaf label A of B. Op 1 april 2026 is die korting gestopt.

In plaats daarvan bepaalt het energielabel nu direct je rentetarief, en telt elk label mee. Niet alleen A en B dus, maar ook C, D en lager. Dat is voor de meeste huiseigenaren gunstiger, want de drempel ligt veel lager dan eerst.

Het nieuwe tarief geldt zodra je op of na 1 april 2026 een renteaanbod krijgt. Dat is dus ook het geval als je aan het einde van je rentevaste periode zit en een nieuwe periode moet kiezen, of als je je hypotheek verhoogt.

Verduurzaam je tussentijds, dan hoef je niets door te geven. ABN AMRO controleert elke maand bij RVO of je label is verbeterd en past de rente aan voor de rest van je rentevaste periode. Wordt je label slechter, bijvoorbeeld doordat de rekenmethode verandert, dan verhoogt de bank je rente niet. Dat laatste is een prettige afspraak, want de Europese regels voor het energielabel gaan de komende jaren op de schop.

Let op als je nog geen label hebt of als het verlopen is. Zonder geldig geregistreerd label betaal je bij ABN AMRO mogelijk een hogere rente dan met een label. Niets doen is dus ook een keuze, en meestal de duurste.

Had je vóór 1 april 2026 al een renteaanbod met duurzaamheidskorting? Dan houd je die korting zolang je rentevaste periode loopt. Bij een nieuwe periode val je daarna in het labelsysteem.

Er loopt nog een overgangsregeling die weinig mensen kennen. Kreeg je tussen 1 augustus 2021 en 1 april 2026 een renteaanbod en had je huis toen een matig label, dan krijg je alsnog duurzaamheidskorting als je binnen 24 maanden na de start van je rentecontract een goed label laat registreren. Bij ABN AMRO gaat het om label C of slechter dat naar A of B gaat, bij Florius om label B of slechter dat naar A gaat. Loopt die termijn van jou nog, dan kan het lonen om de verbouwing te versnellen.

ING kijkt naar elk label

ING was de eerste grote bank die volledig overstapte. Sinds 30 april 2025 hangt aan elk energielabel van G tot en met A++++ een eigen rentetarief. Verbetert je geregistreerde label, dan verlaagt ING je rente automatisch tijdens de lopende rentevaste periode.

ASN Bank beloont het label dat je nog gaat halen

De ASN Bespaarhypotheek werkt met energiegroepen naast de gebruikelijke tariefgroepen op basis van je hypotheek ten opzichte van je woningwaarde. Een beter label betekent een hogere energiegroep en dus een lagere rente, automatisch aangepast zodra je adviseur het nieuwe label bij RVO registreert.

Deze hypotheek heeft één kenmerk dat je nergens anders zo tegenkomt. Lever je een verduurzamingsrapport aan, dan krijg je meteen de rente die hoort bij het label dat je gaat halen. Je hebt vervolgens twee jaar de tijd om het werk uit te voeren. Je betaalt dus vanaf dag één minder, terwijl de aannemer nog moet beginnen.

Twee beperkingen. Kies je voor NHG, dan daalt je rente niet meer als je aflost. En heeft je huis al label A of hoger, dan levert verder verduurzamen geen lagere rente meer op bij ASN.

Wat scheelt dat in euro’s?

Neem een hypotheek van 350.000 euro. Een korting van 0,15 procent scheelt 525 euro bruto per jaar. Bij tien jaar rentevast is dat 5.250 euro over de looptijd van je rentecontract.

Een energielabel laten opnemen kost een paar honderd euro. Als je huis al zuiniger is dan het label doet vermoeden, is dat bedrag binnen het eerste jaar terugverdiend. Wat het voor je netto maandlasten betekent, reken je door met de berekening van je maandlasten.

Hoeveel extra kun je lenen met een beter energielabel?

Naast de rente is er de leenruimte. De overheid staat toe dat een deel van je hypotheek buiten de inkomenstoets blijft als je huis zuinig is of als je het zuinig gaat maken. Die bedragen zijn per 1 januari 2026 aangepast.
Energielabel Extra voor de aankoop, vergeleken met label E, F of G Extra voor energiebesparende maatregelen
E, F, G 0 euro 20.000 euro
C, D 5.000 euro 15.000 euro
A, B 10.000 euro 10.000 euro
A+, A++ 20.000 euro 10.000 euro
A+++ 25.000 euro 0 euro
A++++ 30.000 euro 0 euro
A++++ met energieprestatiegarantie van minimaal tien jaar 40.000 euro 0 euro
Lees die tabel van twee kanten. De linkerkolom beloont je voor een huis dat al zuinig is, want de energierekening valt lager uit en daar houd je geld voor je hypotheek van over. De rechterkolom doet het omgekeerde en geeft juist het meeste ruimte aan een slecht huis, zodat je het kunt aanpakken. Koop je een woning met label F, dan kun je 20.000 euro extra lenen op voorwaarde dat je dat aan verduurzaming besteedt. Wat opvalt aan 2026: bovenin ging er ruimte af. Label A+++ leverde vorig jaar nog 30.000 euro op en zit nu op 25.000 euro, A++++ met garantie ging van 50.000 euro naar 40.000 euro. De reden is dat je bij zulke woningen vaak alleen nog extra zonnepanelen kunt leggen, en die verdienen zichzelf minder snel terug nu de salderingsregeling verdwijnt en leveranciers terugleverkosten rekenen. Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent, gebruik dan de rekentool voor je maximale hypotheek.

Met NHG kun je verder gaan

De NHG-grens ligt in 2026 op 470.000 euro. Financier je energiebesparende voorzieningen mee, dan gaat die grens naar 498.200 euro. Alles boven de 470.000 euro moet je dan volledig aan die maatregelen besteden.

NHG kent twee routes. Het Energiebespaarbudget is voor wie later wil bepalen hoe hij verduurzaamt. Energie Besparende Voorzieningen is voor wie de maatregelen al kent en werkt met een verbouwingsspecificatie en een taxatie. Bij beide houdt de geldverstrekker het volledige bedrag in een bouwdepot.

Naast de extra ruimte op je inkomen mag je met NHG tot 6 procent meer lenen ten opzichte van de waarde van je woning, mits dat bedrag naar energiebesparende maatregelen gaat.

Senioren hypotheek ING

Verduurzaming meefinancieren

Ga je verbouwen, dan komt het geld meestal in een bouwdepot. Je betaalt rekeningen van de aannemer daaruit en over het bedrag dat nog in depot staat ontvang je vaak rente terug.

Heb je al een hypotheek, dan kun je bijlenen voor je verbouwing of je overwaarde opnemen voor de verbouwing. Voor een enkele post, bijvoorbeeld een nieuw dak, loont het om beide routes naast elkaar te leggen.

Zit je aan het eind van je rentevaste periode, kijk dan meteen of oversluiten of oversluiten bij dezelfde bank gunstiger is dan alleen je label laten bijwerken. Een geldverstrekker met een scherpe labelrente kan meer opleveren dan een korting van 0,15 procent bij je huidige bank.

Veel labels kloppen niet meer

Dit is het punt waar veel huiseigenaren geld laten liggen. Een flink deel van de Nederlandse energielabels is verouderd, en woningen blijken in de praktijk vaak zuiniger dan hun label aangeeft. Dat komt door twee dingen: labels van vóór 2021 zijn met een andere methode berekend, en verbeteringen die je sindsdien hebt doorgevoerd staan nergens geregistreerd.

Isolatie, een nieuwe cv-ketel, HR++ glas, zonnepanelen: het staat pas op je label als iemand het opnieuw komt opnemen. Zolang dat niet gebeurt, betaal je bij je bank de rente die hoort bij een huis dat je allang niet meer hebt.

Loop deze punten na voordat je een adviseur belt:

  • Wanneer is je huidige label geregistreerd? Bij Milieu Centraal en in EP-online zie je de datum en de geldigheid.
  • Wat heb je sindsdien aangepakt? Zet vloerisolatie, spouwmuurisolatie, glas, ketel, warmtepomp en zonnepanelen op een rij, met facturen erbij.
  • Weet je bank van je huidige label? Rabobank toont het label dat zij kennen in de Rabo App en op rabobank.nl/mijnwonen. Klopt dat niet, dan neem je contact op.
  • Zit je vlak voor het einde van je rentevaste periode? Dan is dit het moment, want bij ABN AMRO en ING kijkt de bank juist dan opnieuw naar je label.
Senioren hypotheek ING

Wat je nu kunt doen

  1. Zoek op of je huis een geldig geregistreerd energielabel heeft en tot wanneer het loopt.
  2. Kijk in je hypotheekdossier of op de site van je geldverstrekker welke regeling voor jou geldt: een vaste korting, een rente per label, of niets.
  3. Weegt het op, laat dan een erkend energieadviseur een nieuw label opnemen. Reken de kosten af tegen de rente die je erdoor bespaart, maal het aantal jaren dat je rentevaste periode nog loopt.
  4. Ga je verbouwen, bepaal dan eerst welk label je gaat halen en pas daarna hoe je het financiert. De volgorde maakt uit voor je leenruimte én je rente.
FAQ

Veelgestelde vragen over energielabel en hypotheek

Je krijgt bij de meeste grote geldverstrekkers rentevoordeel met een goed energielabel, maar de vorm verschilt. Rabobank geeft een vaste duurzaamheidskorting van 0,15 procent bij label A of hoger. ABN AMRO, Florius en ING werken met een rentetarief per energielabel, waarbij elk label meetelt en de korting dus in het tarief zit in plaats van er apart bij te staan.</p>

De hoogste korting is niet in één percentage te vangen, omdat banken op verschillende manieren rekenen. Rabobank is met 0,15 procent het duidelijkst, want dat percentage staat los van je tarief. Bij ABN AMRO, Florius en ING zit het voordeel in de rente zelf en zie je het pas als je de tarieflijsten per label naast elkaar legt. Vergelijk daarom altijd het uiteindelijke rentepercentage, niet de korting.</p>

Met energielabel A of B kun je in 2026 10.000 euro extra lenen voor de aankoop, vergeleken met een woning met label E, F of G. Daarnaast mag je nog eens 10.000 euro lenen voor energiebesparende maatregelen. Bij label A+ of A++ loopt de extra ruimte voor de aankoop op naar 20.000 euro, en bij A++++ met een energieprestatiegarantie naar 40.000 euro.</p>

Je hoeft je energielabel meestal niet zelf door te geven, want geldverstrekkers halen het op uit EP-online, de database van RVO. ABN AMRO controleert dat elke maand, Rabobank past de korting toe in de maand nadat het nieuwe label zichtbaar is. Klopt het label dat je bank toont na drie maanden nog niet, neem dan contact op.</p>

Een energielabel laten maken kost een paar honderd euro, afhankelijk van de aanbieder en de grootte van je woning. ABN AMRO rekent via partner Maatwerk Woondiensten 295 euro voor woningen tot 800 m3. Een erkend energieadviseur komt anderhalf tot twee uur langs, doet een energieprestatieberekening en registreert het label bij RVO. Het label is daarna tien jaar geldig.</p>

Het loont om je energielabel opnieuw te laten opnemen als je huis sinds de vorige meting is verbeterd of als het label van vóór 2021 dateert. Op een hypotheek van 350.000 euro levert 0,15 procent korting 525 euro bruto per jaar op, dus de kosten van een nieuw label verdien je vaak binnen een jaar terug. Veel Nederlandse woningen blijken zuiniger dan hun geregistreerde label aangeeft.</p>

Zonder geldig geregistreerd energielabel betaal je bij sommige geldverstrekkers een hogere hypotheekrente. ABN AMRO geeft aan dat een ontbrekend of verlopen label kan leiden tot een hoger tarief dan bij een woning met een geldig label. Bij verkoop is een label sowieso verplicht: de notaris controleert dat bij de overdracht en anders volgt een boete.</p>

Je hypotheekrente gaat niet omhoog als je energielabel slechter wordt tijdens je rentevaste periode. ABN AMRO legt vast dat een beter label de rente verlaagt en een slechter label de rente niet verhoogt. Dat is relevant, want de Europese rekenmethode voor energielabels verandert de komende jaren en labels kunnen daardoor opschuiven zonder dat er iets aan je huis verandert.</p>

De NHG-grens ligt in 2026 op 470.000 euro, en op 498.200 euro als je energiebesparende voorzieningen meefinanciert. Het bedrag boven 470.000 euro moet je volledig aan die maatregelen besteden. NHG werkt daarvoor met het Energiebespaarbudget of met Energie Besparende Voorzieningen, en houdt het volledige bedrag in een bouwdepot.</p>

Slimme oplossingen bij Slimmehypotheek.nl

Wij zijn geen standaard hypotheekadviseur. Wij zijn er juist voor mensen met een ingewikkelder profiel.

Je krijgt bij ons:

Eén vaste contactpersoon die met je meedenkt
Geen oordelen, maar praktische oplossingen
Realistische berekeningen die passen bij jouw situatie
Toegang tot geldverstrekkers die verder kijken dan alleen regels
reviews

Dit zeggen onze klanten

Posted on Google Google
Leo Jansen #leoislive profile picture
Leo Jansen #leoislive
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Wij hebben onze hypotheek afgesloten via Attentas Financieel Adviseurs en zijn ontzettend tevreden over het hele traject. Vanaf het eerste gesprek werden we vriendelijk en professioneel geholpen. Er werd ruim de tijd genomen om onze situatie en wensen goed te begrijpen en alle mogelijkheden werden helder en begrijpelijk uitgelegd. Wat vooral opviel, was de persoonlijke benadering en het meedenken in oplossingen. Geen vraag was te veel en we kregen altijd snel en duidelijk antwoord. Dankzij hun expertise en begeleiding hebben we met een gerust gevoel de juiste keuzes kunnen maken. Attentas heeft het proces voor ons zo soepel en stressvrij mogelijk gemaakt. We zijn erg blij met de service en zouden Attentas Financieel Adviseurs zeker aanraden aan iedereen die op zoek is naar deskundig, betrokken en betrouwbaar hypotheekadvies!
Posted on Google Google
Leendert Grootenboer profile picture
Leendert Grootenboer
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Wij zijn ongelooflijk goed geholpen door o.a. Stijn. Recht door zee, duidelijk wat ze wilden hebben en zien en binnen no-time geholpen. Volgende keer dat we zaken willen regelen doen we dat zeker weten weer met hem en Attentas. Bedankt Stijn en collega's!
Posted on Google Google
Mitchell * profile picture
Mitchell *
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Ik heb onlangs mijn hypotheek geregeld met hulp van Atténtas, en ik ben ontzettend tevreden over de hele ervaring. Vanaf het eerste gesprek was het duidelijk dat ze écht de tijd namen om mijn situatie te begrijpen. Alles werd helder uitgelegd geen onduidelijke constructies, maar eerlijke en duidelijke taal. Wat ik vooral heb gewaardeerd, is de persoonlijke aanpak van Mark & Vanessa. Ze dachten met mij mee, bekeken meerdere scenario’s en gaven eerlijk advies over wat financieel het beste bij mijn situatie paste. Niet alleen nu, maar ook op de lange termijn. De communicatie verliep snel en prettig: vragen werden altijd snel beantwoord, documenten werden goed gecontroleerd en het hele traject voelde soepel en zorgeloos.
Posted on Google Google
stijngaming woude profile picture
stijngaming woude
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Super advies van Stijn gehad voor onze hypotheek, klein foutje is menselijk maar is super fijn weer opgelost bedankt voor je hulp!
Posted on Google Google
Lars Strijbosch profile picture
Lars Strijbosch
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Goeie ervaring, we zaten met een tijdsdruk maar dit is keurig opgelost! Fijne mensen om mee te werken, duidelijk en meedenkend. ik ga hier niet meer weg.
Posted on Google Google
noortje klaase profile picture
noortje klaase
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Attentas heeft ons weer geweldig geholpen met alle zaken rondom het kopen van een huis. Wij hadden Mark als adviseur. Altijd vriendelijk, goed bereikbaar en klantgericht. Zeker aan te raden
Posted on Google Google
Gualdino Hernandez profile picture
Gualdino Hernandez
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Toen we begonnen aan de zoektocht naar ons eerste huis, wisten we dat het een hele stap zou zijn. Gelukkig mochten we rekenen op Stijn Vreman van Attentas Financieel Adviseurs en wat zijn we blij dat we dat deden. Vanaf het eerste gesprek nam hij de tijd om ons verhaal te horen, onze wensen in kaart te brengen en te laten zien wat er echt mogelijk was binnen onze financiële situatie. Hij legde ingewikkelde dingen uit in gewone taal, zonder iets te verdoezelen. Daardoor voelden we ons steeds zekerder, in plaats van steeds zenuwachtiger. Dankzij Stijn hebben we nu een hypotheek die bij ons past, eentje waar we ons goed bij voelen, zowel nu als voor de toekomst. We kijken uit naar de sleuteloverdracht met vertrouwen in wat we doen. Kortom: als je voor het eerst een huis koopt en je wilt iemand die deskundig, betrokken en echt op maat adviseert Stijn met zijn deskundige team moet je hebben.
Posted on Google Google
Bjarne Zoetman profile picture
Bjarne Zoetman
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Contact met de adviseur van Attentas verloopt persoonlijk en flexibel. Is er tussen alle vaktermen nog iets onduidelijk? Dan wordt er gewoon een bel afspraak ingepland om het te verduidelijken. Ze denken graag in alles met je mee. We hebben nu ons tweede huis aangekocht met hulp van Attentas, en mochten we weer gaan verhuizen dan bellen we ze weer! Ik raad het iedereen aan!
Posted on Google Google
Leonard Mol profile picture
Leonard Mol
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Op 13 oktober 2025 mogen tekenen voor mijn nieuwe koop appartement. Wat een fantastische ervaring is dat. Attentas heeft mij van A-Z begeleid, uitleg gegeven en alle zaken voor mijn hypotheek geregeld. Ik was van mening dat het maanden aan papierwerk was. Dit is niet het geval. Het is ontzettend snel gegaan. Stijn en Vanessa hebben mij ontzettend fijn geholpen, dank daarvoor. Deze mensen raad ik persoonlijk aan. Alle vragen mag je stellen, goed bereikbaar en denken helemaal met je mee. Voor in de toekomst weet ik waar ik terecht kan. Leo
Posted on Google Google
Lena profile picture
Lena
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex verifies that the original source of the review is Google.
Mark heeft ons geholpen met onze hypotheek. Hij is super kundig en heeft ons echt heel geholpen. Hij was ook altijd goed bereikbaar en antwoord snel. Zeker aan te raden!

Laat uitzoeken wat jouw label waard is

Of een nieuw energielabel loont, hangt af van je geldverstrekker, je resterende rentevaste periode en de staat van je huis. Bij de een levert het een vaste 0,15 procent op, bij de ander een sprong in de tarieftabel, en bij een derde niets tot je rente opnieuw wordt vastgezet.

Wij kijken in je hypotheekdossier welke regeling er voor jou geldt, wat een beter label oplevert en of het slim is om dat te combineren met verbouwen of oversluiten.

Hoe kunnen we helpen?

We raden aan om een berekening te maken. Zo kunnen we je op de beste manier helpen.

Berekening maken

Voor het beste advies

Medewerker spreken

Voor een specifieke vraag